این روزها خبر از تولید محصولات دست ورزی شده ژنتیکی زیاد به گوش می رسد ولی خبر تولد انسانهای دست ورزی شده اندکی دور از ذهن است انگلیس قصد دارد تا بهار سال آینده امکان تولد نوزادان دست ورزی شده را فراهم کند.
پارلمان انگلیس قصد دارد در مورد شکل نوینی از درمان ناباروری لقاح خارج از رحمی (IVF) رای دهد که در آن از DNA 3 والد برای تولید یک جنین استفاده می شود.
تصویب این قانون، درمانی را برای زوجین قانونی می کند که در آن چشم انداز انسان اصلاح ژنتیکی شده قریب الوقوع به نظر می رسد.
این فرایند برای خلاص شدن از جهش های ژنتیکی است که منجر به بروز نابینایی، صرع و دیگر مشکلات سلامتی برای انسان می شوند.
اگر سیاستمداران این فرایند درمانی را بپذیرند، این قانون نخستین قانونی خواهد بود که امکان دستکاری DNA انسان را پیش از تولد فراهم می کند.
اگر این قانون تصویب پارلمان را بگیرد، این شیوه پیچیده DNA میتوکندری را تعویض می کند تا مانع از جهش های سلولی نابود کننده شود.
به نظر می رسد این مساله پیش از ماه جولای 2014 (تیر ـ مرداد 93) بررسی شود.
میتوکندری انرژی غذا را به مولفه های بسیار ضروری که سلول های بدن انسان برای عملکرد خود به آنها نیاز دارند، تبدیل می کند.
علاوه بر این، میتوکندری حاوی DNA هسته در کروموزوم انسانی نیز هست که بخش عمده ای از اطلاعات ژنتیکی انسان را در خود ذخیره می کند.
DNA میتوکندری فقط از مادر به فرزند منتقل می شود و گاهی اوقات حاوی جهش هایی است که می تواند به صرع، دیابت، نابینایی و دیگر مشکلات برای سلامتی برای جنین منجر شود.
تخمین زده می شود از هر پنج هزار تا 10 هزار نفر، یکی حاوی جهش های DNA میتوکندریایی باشد که در برخی موارد می تواند به بروز بیماری های کشنده منجر شود.
با این حال، می توان با استفاده از شیوه های دستکاری ژنتیکی از این مشکلات پیشگیری کرد. اگر این قانون به تایید پارلمان انگلیس برسد، دانشمندان DNA میتوکندری یک زن اهدا کننده را با هسته تخمک مادر ترکیب کرده و از این رو جنین دچار اختلالات ناشی از جهش های ژنتیکی نخواهد شد.
این شیوه که تاکنون با موفقیت بر روی میمون به آزمایش شده است هنوز باید بر روی انسان آزمایش شود تا نتایج مثبت آن در مورد انسان نیز به تایید برسد.
مقامات جنین شناسی و باروری انسانی انگلیس، به پارلمان توصیه کرده اند که استفاده از روش های دست ورزی ژنتیکی را در انسان تایید کرده و ملاحظات ایمنی و اخلاقی آن را از نزدیک بررسی کنند.
پیش بینی می شود اگر پارلمان تا پیش از جولای (تیر- مرداد 93) این قانون را به تصویب برساند دانشمندان تا پیش از پایان سال 2014 نخستین زوج را برای آزمایش های DNA میتوکندری استخدام خواهند کرد.
این در حالی است که گفته می شود آمریکا قصد ندارد به این زودی و پیش از انگلیسیها این آزمایش ها را بر روی انسان آغاز کند.
اداره غذا و داروی آمریکا اکنون در حال بررسی این موضوع است که آیا مادر اهداکننده حتی اگر یک دهم درصد از DNA جنین را اهدا کرده باشد می تواند یکی از والدین در نظر گرفته شده و از حقوق مادری فرزند برخودار شود یا خیر؟
انگلیس در حالی این موضوع را به پارلمان خود فرستاده است که قوانین بسیار سختگیرانهای را در مورد کشت محصولات کشاروزی دست ورزی ژنتیکی اعمال می کند.
یحیی محمدی(دکتری ژنتیک و اصلاح دام - عضو هیات علمی دانشگاه ایلام)