کاربرد انتخاب ژنومیک در اصلاح نژاد
انتخاب ژنومیک شکلی از انتخاب بر اساس مارکرها (MAS) میباشد که با استفاده از مارکرهای متراکم در سراسر ژنوم ارزشاصلاحی حیوان را برآورد میکند. انتخاب ژنومیک با توجه به شناسائی تعداد زیادی از SNPهای ژنوم حیوانات امکان پذیر شده است. نتایج شبیهسازیها نشان داده است که ارزشاصلاحی را میتوان صرفاً با استفاده از اطلاعات ژنوم با دقت بالا بدست آورد. روش ایدهآل برای برآورد ارزشاصلاحی از دادههای ژنومیک، محاسبه میانگین ارزشاصلاحی با استفاده از ژنوتیپ حیوانات در هر QTL میباشد. که این میانگین فقط به وسیله استفاده از یک توزیع پیشفرض از اثرات QTL قابل محاسبه است. در عمل این روش برآورد ارزشاصلاحی به جای استفاده از ژنوتیپ QTL از ژنوتیپ مارکرها استفاده میکند. حیوانات را میتوان برای هزاران SNP که تقریباٌ به فاصله 1 سانتیمورگان در کل ژنوم پراکنده هستند ژنوتیپ کرد. برای هر جفت SNP مجاور چهار هاپلوتایپ میتوان تصور کرد که اثرات این هاپلوتایپها را میتوان در جمعیت مرجع برآورد کرده و جهت محاسبه GEBV به کار برد. میزان قابلیت اعتمادی که از این روش برای برآورد GEBV به دست میآید قابل قبول بوده و هزینههای ناشی از تست نتاج را به میزان قابل ملاحظهای کاهش میدهد به علاوه میزان پیشرفت ژنتیکی که از این طریق بدست میآید بیشتر از روشهای سنتی اصلاح دام میباشد. انتخاب ژنومیک در حال حاضر حداقل در چهار برنامه اصلاح نژادی دنیا در حال انجام است با این وجود هنوز مشکلات قابل توجهی دامنگیر این تکنولوژی میباشد از جمله: مطابقت دادن برنامههای ارزیابی ژنتیکی ملّی با اطلاعات ژنومیک، انتخاب ژنومیک بین نژادها، نحوه مدیریت پیشرفت ژنتیکی در طولانی مدت، کنترل همخونی و مشکلات محاسباتی که میتوانند موضوع تحقیقات آینده باشند.
یحیی محمدی(دکتری ژنتیک و اصلاح دام - عضو هیات علمی دانشگاه ایلام)